Soos Kiek Uut
Home - Terug naar Activiteiten




























Klik hier om het verslag te beluisteren

VERSLAG STADSVERLICHTING TE DEVENTER DD. 03-08-2007. (90)

Vandaag tijdens de "hondsdagen" een mooie zomerse dag. De Kiekuutluid­jes verzamelen zich bij het NS station te Deventer. We gaan vandaag ons licht opsteken bij de Gemeente Deventer. Wat komt er allemaal zo aan te pas voor de stadsverlichting. We zijn nog nooit zo dichtbij de locatie geweest als vandaag. We wandelen binnen enkele minuten naar De Leeuwenbrug 85. Hier melden we ons en even later komt onze gastheer Martin van Spronsen ons afhalen. We verkassen met de lift naar de vierde etage. Martin loodst ons naar de vergaderzaal waar koffie en thee al klaar staan. Allereerst stelt Hans ons Kiekuutclubje voor en aansluitend vertelt Martin het een en ander over verlichting. Hij heeft een donders mooie powerpont reportage in elkaar gesleuteld, maar met mondelinge toelichting zal het vast wel lukken zegt Martin. Hij is verantwoordelijk voor de verlich­ting van de Openbare Ruimten in Deventer.

Verlichten met beleid:
De gemeente Deventer beheert en onderhoudt de openbare ruimte. De openbare ruimte bestaat onder andere uit de openbare verlichting. Het beheer van de openbare ruimte is van groot belang voor de gemeen­te, de aanblik van de stad is het visitekaartje. Daarom is het de hoogste tijd voor duurzaam beheer van de bestaande openbare ruimte.
De openbare verlichting levert een belangrijke bijdrage aan de verkeers‑ en sociale veiligheids‑beleving in de openbare ruimte. Daarnaast spelen milieuas­pecten bij openbare verlich­ting een vooraanstaande rol in verband met energie­verbruik en lichthinder. In veel gevallen zijn milieu‑ en veilig­heidsas­pecten strijdig met elkaar. In het Uitvoeringskader zijn uitgangs­punten vastgesteld hoe de gemeente met deze tegen­strijdigheden omgaat.

We krijgen steeds meer te maken met de 24-uurs economie, dus in het donker moeten we ook een veilig gevoel hebben. Maar ook "lichtvervui­ling" moeten we in de gaten houden. Als je nu naar Deventer rijdt in de duisternis hangt er een roze gloed over de stad. Dit komt van de weerkaat­sing van o.a. de openbare verlichting. 

Lantaarnpaal:
De lantaarnpalen worden met beleid geplaatst. Momenteel in Deventer
17500 lantarenpalen en jaarlijks komen er 200 stuks bij. Een paal gaat 40 jaar mee en een armatuur 20 jaar. Er wordt getracht om dus met beleid de lantarenpalen te plaatsen zodat ze niet meer verplaatst hoeven te worden. Als de lichtmast te dicht bij een boom wordt geplaats wordt de lichtverspreiding gehinderd, daarnaast moet er ook rekening gehouden worden dat het licht niet te veel in de woningen schijnt. Openbare verlichting is bedoeld voor de openbare ruimten. De lantarenpaal is van aluminium en dus kwetsbaar ze zijn dus in de grond omlijst met een kunststoffen­mantel. De palen zijn eigendom van de Gemeente. Eentje kost gemiddeld 700 euro. Een lan­taarnpaal gaat zo'n slordige 120 centimeters de grond in, doorsnee van de paal is 12 centimeter. De lengte varieert van 12 tot 4 meter. Na de lange diensttijd van de paal is hij recyclebaar ook het arma­tuur, niet helemaal maar voor 95%.


Vroeger was het IJsselmij en nu Essent, zij zorgen voor de elektriciteit en zijn eigenaar van de kabels. De Gemeente koopt bij Essent de elektriciteit in, natuurlijk voor een goedkoper bedrag als een kleine particulier. Vandaag de dag wordt het onderhoud Europees aanbe­steed voor 2 jaar met nog eens een optie van 2 jaar. Een lamp gaat zo'n 16000 uur mee en jaarlijks brandt die 4000 uur, dus een lamp kan 4 jaar branden. Natuurlijk wordt er regulier onder­houd gepleegd op de palen met de verlichting. Vroeger gebeurde dat overdag en werden de lampen in wer­king gesteld, nu gebeurt dat ook in de donkere avonduren, de monteur kan per paal de stroom uitschakelen. Allemaal energie­bespa­ring. De Gemeente kan niet aanspra­kelijk worden gesteld als een lantaarn­paal het niet doet, wel als er meerdere malen op is geattendeerd. Bij een "blessure" bv. omver rijden van een paal wordt de dader meestal opge­spoord, want de kosten zijn voor ons veel te hoog. Jaarlijks worden er 100 tot 150 schadegevallen per jaar geboekt. Nedal bv te Utrecht is een leverancier van lantaarnpalen (www.nedal.nl) Onze gemeente heeft een contract dat 97% van de verlichting moet branden. Stroom aftappen voor weedproduktie is niet rendabel omdat de lantaarnpalen niet dag en nacht branden. De zogenaam­de "achterpadenverlich­ting" is geen openbare ruimte maar wij als Gemeente helpen om het daar ook veilig te maken.
Dan is er nog onderscheid in verlichting;functionele (hoofdwegen, subwe­gen) en aantrekkelijke verlichting (winkelstraten, woonwijken) Er zijn ook armaturen aan huizen/winkels bevestigd en ook in de binnenstad zijn veel ronde armatu­ren. 
Martin is apetrots op zijn uitvinding dat de oude gaslamp weer in de binnen­stad van de Hanzestad Deventer schijnt. Martin heeft een oud model van Nering Bogel na laten gieten in aluminium. Vervolgens met een Duits bedrijf Schneider samen de lamp verder ontwikkeld.

We krijgen ook de nodige lampen en armatu­ren te voelen.
Zoals de sox lamp (oranjelicht). Verder zijn er hoge- en lagedruk­natrium­lampen. Martin heeft zelfs een heuse lantaarnpaal in de vergaderzaal staan, nee niet de aller hoogste hoor. Er wordt steeds minder gebruik gemaakt van de oranje ver­lichting, bij de witte is er ook een veiliger gevoel.  
Momenteel is de led verlichting helemaal in, kleine lampjes, zoals binnenkort te zien is op de fiets/wandelbrug van de Handelskade naar het Boreelcomplex, de verlichting zit dan in de armleuningen. Deze lampjes kunnen 50.000 branduren mee. Uiteraard zijn alle lampen energie besparend. Er bestaat een stichting, genaamd; Nederlandse Stichting voor Verlichtingskun­de (NSVV, www.nsvv.nl) Deze stichting houdt zich bezig met licht en verlich­ting in de breedste zin van het woord. Ze geven zelfs al voorlichting hoe het er in de toekomst zal moeten uitzien. Want omgaan met beleid/zui­nigheid is een hele kunst, momenteel een test op de Holterweg dat na elf uur de verlichting met 40% wordt vermin­derd en op het fietspad op de Bannink de verlichting een aantal minuten aangaat als je er over heenfietst. Ook overweegt men de van vroeger bekende "katteo­gen" op de weg, nu dan met ledlamp­jes. Nog even een idee van het aantal lux van een lamp, kantoorverlich­ting 500 lux, operatie­kamer 30.000 en op de openbare weg tussen de 2 en 25 lux.


De huidige sfeer, kerst, verlichting is een geheel Deventer fabrikaat, de mallen zijn gemaakt door Eijsing en een kunstenaar heeft het bedacht. Ook is Martin bezig om de mooie gebouwen in het sfeerlicht te plaatsen zoals De Waag, de Lebuinustoren, de Bergkerk enz. In ieder geval zal De Waag op 1 januari 2008 in een fonkelnieuw lichtje staan. Maar momenteel zijn we ook bezig om de skyline van Deventer mooi in het licht te zetten. Nu hebben we 22 spots staan op de mooie panden, kost veel "vuil licht" en de omwonenden hebben last. Dus werk genoeg aan de lichtwinkel.

Gemiddeld is het 48% van de dag donker, wanneer gaat dan de openbare verlichting aan, nou dat wordt gemeten voor Deventer in Hengelo en in Zwolle, als de sensor het aangeeft gaat de stadsverlichting aan, niet alles tegelijk maar in groepen, zodat niet alle spanning in eens wordt onttrokken. Het gaat dan om een gebied van tienduizenden lantaarnpalen.  Storingen komen hier in Deventer gelukkig niet veel voor. Ons ziekenhuis heeft bij uitval een eigen aggregaat.
       
Nog enkele aantekeningen:
* Storingsnummer voor Deventer; 0570-693999, dag en nacht bereikbaar.
* Sfeerverlichting in binnenstad brandt vanaf wintertijd tot zomertijd.
* Martin heeft ook een eigen Ontwerpburo, vragen kunt u stellen via martin.van.spronsen@gmail.com
* Foto's zijn gemaakt door Hans Bonthuis en afgeplukt van www.deventer.nl kopje geschiedenis in beeld.

Dan is het alweer bijna 12:30 uur, tijd om Martin te bedanken voor zijn geweldi­ge uitleg en passie van "zijn" licht. Hans overhandigt hem namens Kiekuut enkele kleine armaturen gemaakt door Bakker Lentelink met een snufje drank er in.

 
De gasten van vandaag zijn: Tinie Beekman, Hans/Gerry Bonthuis, Ria van 't Erve,  Willem Koks, Marianne Poppenk, Willem en Corrie de Witte en Hans Veld­wachter

(Kenmerk: Kiekuut/2007/stadsverlichting.07)

 

Terug naar boven